Schrijver
Denker
Dromer
Twijfelaar


The day after

Verschenen op: 22 december 2018

Gisteren de laatste les van de jaaropleiding Grote Denkers bij the School of Life. Een aantal studenten zijn er om uiteenlopende redenen, niet bij. Helaas. We sluiten het blok sociologie af met de thema's entertainment, engagement en charisma. Er heerst een ietwat weemoedige maar ook uitgelaten stemming. Alsof het de laatste dag van je eindexamenklas is. 

Remko is onze docent voor dit blok en hij heeft ook de eerste drie blokken gedaan. Dat lijkt al weer ver achter ons te liggen. Met hem zijn we begonnen aan een bijzondere reis langs klassieke denkers zoals Epicurus, Plato, Seneca. Het was bijzonder te ontdekken dat de denkbeelden en ideeën van ruim 2000 jaar geleden nog steeds van betekenis en relevant zijn. 

We krijgen mee dat filosofie begint met begripsdefinitie. Je kunt niet constructief met elkaar van gedachten wisselen als je niet dezelfde definities hanteert. Bij de laatste les gisteren, krijgt Remko dan ook bijna meteen de vraag: "Wat versta jij dan onder entertainment?" Ja we hebben echt wat geleerd.

We doorkruisen de tijd en staan stil bij kopstukken als Spinoza, Descartes, Kant, Hegel, Schopenhauer, Nietzsche, Heidegger, Sartre en Camus. We maken kennis met politiek filosofen uit het verleden zoals Machiavelli, Hobbes, Marx en politieke denkers van de 20e eeuw, zoals John Rawls. 

In de derde helft bij Café Kale praten we door en verder over de behandelde stof en onzichtbaar worden er dunne draden gesponnen tussen elkaar. Onder het genot van een drankje en een bitterbal ontstaan nieuwe banden en echte gesprekken. 

Saskia neemt ons 5 weken lang mee naar Afrikaanse en Oosterse wijsgeren. We hebben het over Ubuntu en we raadplegen de I Tjing. Het is verfrissend en verhelderend dat we beseffen dat er niet alleen Westerse denkers zijn (geweest). Gelukkig maar, ook al maken ze maar een klein deel uit van deze opleiding. En ondertussen zitten we bij Kale af en toe al op het terras. De gesprekken gaan verder, de draden worden dikker en steviger.

Frederique dompelt ons 5 weken lang onder in de kunst(geschiedenis). Tijdens haar colleges hangen we ademloos aan haar lippen. Sommigen van ons weten zeker dat ze na dit jaar 'iets' met kunstgeschiedenis gaan doen. Bij Kale bedenken we hoe geweldig het zou zijn als we met elkaar op reis zouden gaan met Frederique als onze gids. Wie weet komt het er ooit van. 

De zomervakantie breekt aan. We kunnen elkaar alleen niet missen dus in de groepsApp worden vakantieberichten uitgewisseld, tips gegeven voor leuke uitjes. En dan in september starten we weer. 5 colleges over psychologie. Natuurlijk ontbreken Jung en Freud dan niet. Maar ook Seligman, de grondlegger van de positieve psychologie en Barbara Dickson, over de maakbaarheid van geluk, komen voorbij. Van die laatste twee krijg ik, net als een paar andere studenten, wel wat jeuk. Gelukkig is er na afloop altijd Kale waar we wat stoom kunnen afblazen, verder praten over van alles en nog wat.

Het idee is geboren om te kijken of er een deel 2 van de opleiding kan komen. Er zijn nog zoveel gebieden en denkers die we nog niet hebben behandeld. En de gedachte dat het straks afgelopen is, willen we zo diep mogelijk begraven. Er is een band ontstaan die ook na dit jaar zal blijven bestaan. In welke vorm dan ook.

Het is najaar geworden en we duiken met Frank de literatuur in. De Cervantes (die van Don Quichot), Flaubert,  Proust, Tolstoj, Kafka, Hermans, Roth, ze vliegen voorbij. De lijst met nog te lezen boeken, wordt langer en langer. In Kale groeit het besef dat de laatste collegedag steeds meer dichterbij komt. 

Het laatste blok, sociologie een thema dat me ook weer mateloos fascineert. We worden door Remko bedolven onder krantenartikelen, links naar prachtige docu's en films. Waar haal ik de tijds vandaan om dat allemaal tot me te nemen. Iets waar meer studenten mee worstelen. We zouden 2019 moeiteloos kunnen vullen met het lezen van en kijken naar alles wat onze docenten hebben aangedragen. En geen tijd hebben om ook nog te werken.
Overigens ben ik van mening dat het basisinkomen moet worden ingevoerd. (Sorry, dit is voor de insiders.)

En dan het laatste college. Het vliegt voorbij. Net als alle 39 colleges die daaraan vooraf gingen. De laatste keer met elkaar naar Kale. Ze hebben op ons gerekend. Gelukkig maar want we zijn met een grote groep. We praten, lachen, kijken terug en vooruit. Er komt een deel 2 en een deel van ons gaat die zeker volgen. Anderen gaan andere filosofiecollege's volgen. Iedereen is na dit jaar veranderd, gegroeid. Een paar zijn bezig met het schrijven van een boek, sommigen hebben een (begin van een) antwoord gevonden op vragen die ze aan het begin van de opleiding hadden. Weer anderen verkeren - net als ik - nog steeds in een prettige staat van verwarring. Maar het is voor iedereen een verrijking geweest.

De draden zijn ondertussen stevig genoeg geworden. We weten zeker dat we elkaar blijven zien en ontmoeten. Af en toe met elkaar een museum bezoeken, een college volgen of gewoon een drankje in Kale. Tradities moeten nu eenmaal worden nageleefd.

Als er afscheid wordt genomen, wordt er gehugd, gezwaaid, gezoend, omhelsd. Met vochtige ogen. Maar we troosten ons met de gedachte aan het weerzien. Straks.
Natuurlijk blijf ik als laatste. Ik heb een reputatie hoog te houden. 

Als ik in de trein zit, voel ik een grote dankbaarheid. Dankbaar dat ik met zulke mooie mensen deze fantastische reis heb mogen maken. Ik voel dat de reis nog niet klaar is ook al is de bestemming nog onbekend en weet ik niet wie met me meereist. Het komt goed.

Evelien, Huub, Britta, Joia, Marry, Hans, Elle, Marije, Marijke, Jan, Kim, Laura, Marcel, Nanda, Ina, Birgit, Hilde, Pascal, Lou, Guido, Laura, Sabine, Christel, Paul en de anderen: Dank dat jullie mijn jaar kleur hebben gegeven. Ik had het niet beter kunnen bedenken. 

Het mooiste van alles dat wijsheid ons biedt om het leven prachtig te maken, is zonder twijfel vriendschap.

Epicurus

Mis niks!

Krijg voortaan automatisch de nieuwste verhalen en columns in je mailbox. Makkelijk toch?